Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Druga wojna światowa

artykuł | 17.12.2017 | Autor:

Dlaczego to właśnie Polakom udało się złamać szyfry Enigmy?

Brytyjczycy już nawet nie próbowali odczytywać niemieckich depesz. Inni, zniechęceni niepowodzeniem tradycyjnej kryptologii, także składali broń. Polacy podeszli do problemu od zupełnie innej strony… i skrócili wojnę o dobrych kilka lat.

Wątpliwą zasługą Polaka, Feliksa Dzierżyńskiego, było stworzenie sowieckiego aparatu bezpieczeństwa, który siał postrach długo po jego śmierci. (fot. domena publiczna)

news | 15.12.2017 | Autor:

Dawna komunistyczna katownia przejęta przez IPN. Jeszcze niedawno działką rozporządzał deweloper, teraz będą szukać szczątków ofiar

Organizacje zajmujące się upamiętnianiem komunistycznych zbrodni na terenie Polski od dawna niepokoiły się o losy budynku przy ul. Strzeleckiej w Warszawie. Teraz katownia NKWD i UB przechodzi w ręce IPN. Co dalej z budynkiem?

Jeden z najsłynniejszych polskich pilotów wszech czasów - Stanisław Skalski (fot. domena publiczna).

news | 13.12.2017 | Autor:

Jest szansa na poznanie tożsamości dwóch polskich lotników, którzy polegli w czasie II wojny światowej

Nadal nie odnaleziono szczątków 240 polskich pilotów, którzy zaginęli w czasie wojny na Zachodzie. Dzięki staraniom specjalistów z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie jest szansa, że poznamy tożsamość i miejsce pochówku przynajmniej dwóch z nich.

news | 09.12.2017 | Autor:

Chcesz wypić za pilotów z Dywizjonu 303? Teraz możesz to zrobić wódką wzorowaną na trunku, jaki pędzili!

Na polski rynek właśnie wkroczyła wódka Squadron 303, inspirowana tradycją polskiego dywizjony lotniczego. Kształt butelki przypomina używane przez pilotów piersiówki, a w recepturę odtworzył profesor biochemii z Oksfordu. Ostrzegamy jednak: nie jest to tani alkohol!

Fragment okładki słynnej książeczki. (fot. domena publiczna)

miniatura | 09.12.2017 | Autor:

„Krótki kurs”. Najbardziej znienawidzona książka czasów PRL-u

Jaśniepańska Polska w 1920 roku zmuszona była podpisać hańbiący dla niej pokój. Przeciwnicy komunizmu byli w rzeczywistości „służalcami faszystów” i „niepotrzebnymi śmieciami”. Czego jeszcze uczył znienawidzony „Krótki kurs”?

Mołotow, Stalin i Woroszyłow. (fot. domena publiczna)

miniatura | 27.11.2017 | Autor:

„Pokraczny bękart traktatu wersalskiego”. Jak Wiaczesław Mołotow uzasadniał radziecką inwazję na Polskę?

Związek Radziecki nie tylko nie wypowiedział Polsce wojny, ale nawet – nie wycofał się z zawartego z nią paktu o nieagresji. A szef stalinowskiej dyplomacji, Wiaczesław Mołotow, zamiast argumentów miał tylko wyzwiska.

Irena Sendlerowa sfotografowana w Wigilię 1944 roku.

artykuł | 26.11.2017 | Autor:

Tak pomagaliśmy żydowskim dzieciom. Poruszające wspomnienia Ireny Sendlerowej

Po wojnie Irena Sendlerowa spisała przejmującą relację ze swojej bohaterskiej walki o życie najbardziej bezbronnych spośród ofiar nazizmu. Przytaczamy jej własne słowa.

Fragment sławnych marmurów Elgina

artykuł | 25.11.2017 | Autor:

Haniebne korzenie europejskich muzeów. Ile spośród wybitnych kolekcji powstało drogą grabieży?

„Własność kulturalną” zapisano w konwencji haskiej dopiero w 1954 roku. Wcześniej każdy grabił na potęgę. Polska szczególnie często padała ofiarą okupantów i wyzwolicieli o lepkich palcach.

recenzja | 24.11.2017 | Autor:

„Najbardziej pomysłowe fortele w II wojnie światowej” (William Breuer)

Podczas II wojny światowej wszystkie zaangażowane w nią strony sięgały po oszustwa, fortele, mistyfikacje i kamuflaż. Niektóre z tych akcji były naprawdę pomysłowe i zaskakujące. Opowiada o nich książka amerykańskiego historyka wojskowości. Szkoda, że tak słabo napisana.

fot. Urząd Miejski w Łomiankach / Materiały prasowe

news | 23.11.2017 | Autor:

Na muralu zamiast powstańców esesmani z biało-czerwonymi opaskami. Koszmarna pomyłka w Łomiankach

W kraju zapanowała moda na przeróżne patriotyczne upamiętnienia. Jednym z ich wariantów są murale. Na malowidło na murze zdecydowało się osiedle Powstańców w podwarszawskich Łomiankach. Zamiast bohaterów z czasów powstania warszawskiego przez pomyłkę umieszczono na nim żołnierzy Oskara...

Tabliczka „Nur für Juden – Tylko dla Żydów” na warszawskim tramwaju w październiku 1940 roku.

artykuł | 21.11.2017 | Autor:

Polska pomoc dla Żydów. Jak powstała i czym była Żegota?

Polski rząd w Londynie, pomimo tragicznej sytuacji całego społeczeństwa, miesięcznie przekazywał nawet po kilka milionów złotych, by pomóc przetrwać polskim Żydom. Kto zorganizował Radę Pomocy Żydom „Żegota”? Jak powstał jej słynny kryptonim? Jak funkcjonowała ta organizacja? Ilu ludziom...

Marines w walkach na atolu Tarawa (fot. domena publiczna)

news | 20.11.2017 | Autor:

Szczątki amerykańskiego marine po ponad 70 latach wracają do domu

Na frontach drugiej wojny światowej po obu stronach zginęło i zaginęło wielu żołnierzy, których ciał nigdy nie odnaleziono. Rodzina amerykańskiego marine nareszcie dowiedziała się, co stało się z Frankiem Masonim, na którego czekała od 1943 roku.

Otto von Bismarck.

miniatura | 19.11.2017 | Autor:

Gadzinówka. Skąd wzięło się popularne określenie na każdą kolaborancką gazetę?

Wbrew obiegowej opinii to wcale nie wydawana podczas I wojny światowej „Godzina Polski” dała początek prześmiewczemu określeniu. Gadzinówki – i ich nazwa – mają o wiele starszą genezę.

Krzysztof Szczerski w Sejmie w 2014 roku.

news | 19.11.2017 | Autor:

Prezydenci Polski i Ukrainy próbują się porozumieć w sprawie zniesienia zakazu ekshumacji, a tymczasem Polska zamyka granicę przed ukraińskim urzędnikiem

W piątek doszło do spotkania Wiceprzewodniczących Komitetu Konsultacyjnego Prezydentów RP i Ukrainy – Krzysztofa Szczerskiego i Kostiantyna Jelisejewa. Politycy zadeklarowali rozwiązanie wzajemnych problemów i współpracę. Ostatnie wydarzenia na granicy z Ukrainą pokazują jednak, że napięcie wciąż nie zostało...

Franciszek Kornicki w 2010 roku ponownie za sterami Spitfire'a.

news | 18.11.2017 | Autor:

Pilot z Dywizjonu 303, który dzięki ogromnej mobilizacji Polaków został bohaterem wystawy na stulecie RAF nie żyje

W czwartek odszedł z tego świata podpułkownik Franciszek Kornicki. Był pilotem Dywizjonu 303 oraz dowódcą Dywizjonów 308 i 317. Dwa miesiące temu zwyciężył w plebiscycie Muzeum Królewskich Sił Powietrznych i dziennika „The Telegraph” na bohatera przyszłorocznej wystawy na...

Akowska opaska. (for. Piotrus, CCA BY-SA 3.0)

news | 17.11.2017 | Autor:

Radny PiS deklaruje: Pomnik AK pod Wawelem powstanie tak jak pomniki smoleńskie. W Krakowie burzliwa dyskusja

Kontrowersje wokół monumentu mającego upamiętnić Armię Krajową, który ma stanąć u stóp Wawelu, nie milkną. Wczoraj odbyła się kolejna dyskusja pełna wzajemnych oskarżeń i emocjonalnych wycieczek. Weterani wzywali: „Pozwólcie nam zobaczyć ten pomnik przed śmiercią”. Prezes fundacji mającej...

Oddział kapitana Władysława Kochańskiego "Bomby", który chronił polską ludność mieszkająca na Wołyniu przed UPA. Zdjęcie z 1943 roku pochodzi z książki "AK 75. Brawurowe akcje Armii Krajowej".

artykuł | 14.11.2017 | Autor:

Armia Krajowa w walce z UPA. Bohaterska obrona Starej Huty

W obliczu potrójnego zagrożenia – ze strony Niemców, Sowietów oraz Ukraińców – Armia Krajowa stanęła przed dylematem: atakować czy bronić? Narastające okrucieństwo UPA sprawiło, że odpowiedź mogła być tylko jedna.

Słowacki minister obrony Ferdinand Čatloš wręcza odznaczenia żołnierzom biorącym udział w inwazji na Polskę.

artykuł | 13.11.2017 | Autor:

Trzeci agresor. Słowacka inwazja na Polskę we wrześniu 1939 roku

Oczekiwania Hitlera, terytorialne roszczenia czy nienawiść samych Słowaków? Co sprawiło, że Słowacja wzięła udział w ataku na Polskę jako trzeci agresor w kampanii wrześniowej?

recenzja | 10.11.2017 | Autor:

„Zagłada Żydów Sosnowca” (Natan Eliasz Szternfinkiel)

Niezbyt obszerna książka w białej okładce z kontrastującym z nią czarnym, rzucającym się w oczy tytułem. To niepozorne opakowanie kryje w sobie jednak wstrząsającą historię tragicznego losu Żydów, wydanych na pastwę nazistowskiego bestialstwa.

Żołnierze oddziału Armii Krajowej „Wiklina”, działającego na terenie Zamojszczyzny.

artykuł | 06.11.2017 | Autor:

Sztuka zdradzania. Agent gestapo w szeregach AK zidentyfikowany

Przed 1939 rokiem zajmował się finansowymi oszustwami. Gdy wybuchła wojna, postanowił wykorzystać nabyte „umiejętności” i rozpoczął grę na dwóch frontach. AK nie wybaczało jednak współpracy z Niemcami. Karą za zdradę mogła być tylko śmierć.

Montowanie działa na podstawie. Zdjęcie poglądowe.

news | 05.11.2017 | Autor:

Unikatowe znalezisko w Szczecinie. Niezwykła konstrukcja wojenna czekała ponad 70 lat na wydobycie

Szczecińscy miłośnicy historii trafili na nie lada gratkę. Na terenie ogródków działkowych przy ul. Derdowskiego odkopali podstawę pod niemieckie przeciwpancerne działo forteczne kalibru 75 mm. To druga konstrukcja tego typu, jaka zachowała się do dzisiaj!

news | 04.11.2017 | Autor:

Alarmujące wieści z Londynu. Czy polska Enigma trafi na sprzedaż?

Polscy bohaterowie, którzy złamali niemieckie szyfry, w czasie drugiej wojny światowej z narażeniem życia wywieźli ją na Wyspy Brytyjskie. Ich poświęcenie odchodzi jednak w niepamięć. Z powodu problemów finansowych słynna Enigma najprawdopodobniej trafi pod młotek.

Michał Adamczyk. Kadr z "Wiadomości"TVP.

news | 03.11.2017 | Autor:

Prezenter „Wiadomości” najpierw atakował Bartoszewskiego, teraz kaja się przed Kurskim i twierdzi że jego wypowiedzi zostały źle zrozumiane

Na Michała Adamczyka spadła fala miażdżącej krytyki po tym, jak na Twitterze zaatakował nieżyjącego prof. Władysława Bartoszewskiego. Błędy wytykało mu między innymi Muzeum Auschwitz. Teraz prezenter „Wiadomości” tłumaczy się przed Jackiem Kurskim i twierdzi, że jego wypowiedzi zostały...

miniatura | 02.11.2017 | Autor:

Czy Giedroyć chciał oddać Niemcom Gdańsk?

Gdy jeden z przedstawicieli polskich interesów na emigracji dostaje list zachęcający go do przybycia do okupowanego kraju, aby stworzyć rząd – sprawa ta nie może nie budzić podejrzeń. Powrót oznaczał bowiem kolaborację. Czy Giedroyć był „polskim Quislingiem”?

Pani van Overeem, komendantka Czerwonego Krzyża, wygłasza przemówienie w 1945 roku. (fot. domena publiczna)

news | 02.11.2017 | Autor:

Historyczka oskarża Czerwony Krzyż o brak pomocy Żydom w czasie holokaustu. Organizacja przeprasza

Historyczka z niderlandzkiego odpowiednika naszego IPN wydała właśnie książkę, w której rozlicza Czerwony Krzyż w tym kraju z jego postawy wobec Żydów. Jej zdaniem przedstawiciele organizacji nie robili nic, by im pomóc. Czerwony Krzyż przyznaje się do winy.