Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Dwudziestolecie międzywojenne

Lenin na pocztówce z 1930 roku autorstwa Karla Grönhagena.

artykuł | 13.12.2017 | Autor:

Radziecki kapitalizm. Czemu Lenin promował wolny rynek?

Trzy lata komunizmu wojennego zrujnowały bolszewicką Rosję. W obliczu katastrofy Włodzimierz Lenin postawił na wolny rynek. Zdrada ideałów? Wręcz przeciwnie: wielki wódz rewolucji uznał, że to właśnie tędy wiedzie droga do socjalizmu. 

konkurs | 13.12.2017 | Autor:

Podróż, która zmieniła bieg historii. Jak Lenin dotarł do Rosji?

Trwa rok 1917. Straty wojenne rosną. Tymczasem w neutralnej Szwajcarii przebywa mało znany rewolucjonista, Włodzimierz Lenin. Niemieckie władze postanawiają wysłać go na wschód, by zdestabilizować przeciwnika. To właśnie o tej podróży przypomina książka „Lenin w pociągu”, która jest...

Józef Piłsudski (fot. domena publiczna)

miniatura | 13.12.2017 | Autor:

„Czynię próbę, czy można jeszcze w Polsce rządzić bez bata”. Tak Józef Piłsudski mówił do demokratycznie wybranych przedstawicieli narodu

Piłsudski nie ukrywał, że jest gotów wprowadzić w Polsce twardą dyktaturę, jeśli sytuacja nie potoczy się po jego myśli. I wprost nawiązał do wzorów z czasów zaborów.

Fragment okładki słynnej książeczki. (fot. domena publiczna)

miniatura | 09.12.2017 | Autor:

„Krótki kurs”. Najbardziej znienawidzona książka czasów PRL-u

Jaśniepańska Polska w 1920 roku zmuszona była podpisać hańbiący dla niej pokój. Przeciwnicy komunizmu byli w rzeczywistości „służalcami faszystów” i „niepotrzebnymi śmieciami”. Czego jeszcze uczył znienawidzony „Krótki kurs”?

Józef Piłsudski nie bał się wygarnąć politykom, co o nich sądzi (fot. domena publiczna).

miniatura | 07.12.2017 | Autor:

„Każę powiesić albo rozstrzelać stu albo dwustu tych łajdaków”. Dlaczego Józef Piłsudski tak bardzo gardził polskim Sejmem?

Piłsudski w demokratycznym sejmie widział tylko wielką kloakę. Posłów uważał za złodziei i drani. Końcowo ich nie powiesił. Ale z drugiej strony wprost kazał aresztować ludzi, z których poglądami się nie zgadzał.

Sporny obraz Balthusa (fot. domena publiczna)

news | 06.12.2017 | Autor:

Czy słynne nowojorskie muzeum usunie obraz artysty podejrzewanego o pedofilię? Pojawiła się petycja w tej sprawie

Mieszkanka Nowego Jorku stworzyła petycję online skierowaną do Metropolitan Museum of Art. Zebrała tysiące podpisów żądających usunięcia kontrowersyjnego obrazu Balthusa z wystawy. Co na to placówka?

Sesja Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich.

opinia | 05.12.2017 | Autor:

Czy w 1917 roku Rosja mogła się stać wolnym i demokratycznym krajem?

Jeśli coś łączy zwolenników i przeciwników tezy o możliwości zaistnienia demokracji w Rosji, to tendencja do wskazywania na rok 1917. To on zdeterminował polityczną drogę naszego wschodniego sąsiada. Od tego, co wówczas nastąpiło przez całe kolejne stulecie będzie...

recenzja | 03.12.2017 | Autor:

Niezwykłe życie zwykłych kobiet. Dlaczego warto czytać o naszych prababkach?

Historia Polski to nie tylko historia mężczyzn. Aleksandra Zaprutko-Janicka pokazuje jak ważna była w dwudziestoleciu rola „zwykłych” kobiet. „Zwykłych”, czyli tych, które zajmowały się codziennymi sprawami i podejmowały pracę, aby zapewnić domownikom godną egzystencję. „Zwykłych”, ale nie zwyczajnych. 

Feliks Dzierżyński, zwany Czerwonym Katem. Nowy patron szkoły w Krasnodarsku (fot. RIA Novosti archive, image #6464 / RIA Novosti / CC-BY-SA 3.0)

news | 01.12.2017 | Autor:

Szkoła w Krasnodarze będzie miała za patrona Feliksa Dzierżyńskiego. Decyzję podjęto jednogłośnie

Podczas gdy w Polsce szaleje dekomunizacja wszystkiego, na południu Rosji przyjmuje jednogłośnie decyzję o nadaniu szkole imienia Feliksa Dzierżyńskiego. Jakie wzorce uczniowie placówki mają czerpać od zwierzchnika Czeka?

Centralny Okręg Przemysłowy. Największe przedsięwzięcie gospodarcze lat 30.

artykuł | 28.11.2017 | Autor:

„Największy plac budowy w Europie Środkowej”. Czym był Centralny Okręg Przemysłowy?

Po co i kiedy powstał Centralny Okręg Przemysłowy? Z czego wynikała lokalizacja COP? Jakie zakłady udało się zbudować? I ile to wszystko kosztowało?

Henryk Poddębski z aparatami fotograficznymi w Łowiczu w 1939 roku. Zdjęcie pochodzi z albumu "Niepodległa Poddębskiego".

news | 25.11.2017 | Autor:

Od zapadłych chat, po nowoczesne fabryki. Unikalne fotografie przedwojennej Polski teraz dostępne za darmo online

Narodowe Archiwum Cyfrowe udostępniło właśnie wyjątkowy zbiór fotografii. Album ze zdjęciami jednego z najważniejszych fotografów dwudziestolecia międzywojennego właśnie znalazł się w Internecie. Kolekcję wyróżniają oryginalne i bardzo szczegółowe opisy autora.

Marszałek Józef Piłsudski na łożu śmierci w pokoju, w którym umarł.Marszałek Józef Piłsudski na łożu śmierci w pokoju, w którym zmarł.

artykuł | 22.11.2017 | Autor:

Ostatnie chwile Komendanta. Jak umierał Józef Piłsudski?

Przejmująca relacja osobistego adiutanta Komendanta. Jak wyglądały ostatnie godziny Józefa Piłsudskiego? Kto był u jego boku? Czy znamy ostatnie słowa Marszałka?

Fragment pocztówki piętnującej powstanie obozu w Berezie, wydanej przez Międzynarodową Organizację Pomocy Rewolucjonistom.

artykuł | 18.11.2017 | Autor:

„Hańba na honorze Drugiej Rzeczypospolitej”. Czym była Bereza Kartuska?

Bez sądu, bez prawa do odwołania, bez wyroku. Wrogowie polityczni byli sadystycznie bici, maltretowani, zmuszani do pracy ponad siły. A wszystko to w miejscu, które nawet politycy Sanacji określali mianem polskiego „obozu koncentracyjnego”.

Jan Sobieski po bitwie wiedeńskiej. Obraz Jana Matejki.

artykuł | 16.11.2017 | Autor:

Czy Polska była przedmurzem chrześcijaństwa?

Przedmurze na stałe weszło do arsenału polskich mitów narodowych. Czy rzeczywiście Polska nim była? I czy we frazesy o przedmurzu wierzyli papieże oraz królowie, w których obronie ponoć występowaliśmy?

Hitler obserwuje oblężenie Warszawy. Wrzesień 1939 roku.

artykuł | 15.11.2017 | Autor:

Dlaczego Hitlera nie udało się powstrzymać? Norman Davies wyjaśnia co nastąpiło w ostatnich miesiącach przed wybuchem wojny

Nawet w maju 1939 roku wybuch wojny wciąż nie był gwarantowany. Co ośmieliło Hitlera? Dlaczego zachodnie mocarstwa nie zdołały go powstrzymać? I czy autentycznie podjęły taką próbę?

Roman Dmowski na fotografii portretowej.

miniatura | 13.11.2017 | Autor:

„Jestem Polakiem, więc mam obowiązki polskie”. Jak należy rozumieć najsłynniejsze słowa Romana Dmowskiego?

Endecki przywódca, Roman Dmowski, wypowiedział znany slogan nie pod własnym nazwiskiem, lecz pod pseudonimem. Warto znać jego pierwotny zamysł. Bo dzisiaj wciąż jest aktualny.

Powitanie Józefa Piłsudskiego chlebem i solą. Nieznana miejscowość, fotografia prawdopodobnie z 1919 roku.

artykuł | 11.11.2017 | Autor:

Tajemnica sukcesu Józefa Piłsudskiego. Dlaczego to właśnie jemu oddano władzę w listopadzie 1918 roku?

11 listopada władza leżała na ulicy. Sięgnąć po nią mógł jednak tylko jeden człowiek. Dlaczego to właśnie Józefa Piłsudskiego uważano za jedynego kandydata do objęcia rządów w odradzającym się kraju?

Jedna z najsłynniejszych przedwojennych knajp - Oaza.

artykuł | 09.11.2017 | Autor:

Najsłynniejsze knajpy przedwojennej Polski

W Adrii jednocześnie przygrywały trzy orkiestry. Na pięterku słynnej Ziemiańskiej przesiadywali najważniejsi warszawscy literaci. A w mordowni u Joska? Tam bawili się tylko ci, którzy znali tajne hasło.

Karykatura z 1919 roku, przedstawiająca Lenina i jego współpracowników jako katów internacjonalizmu.

artykuł | 05.11.2017 | Autor:

Zbrodnie Włodzimierza Lenina. Dlaczego historia zapomniała o występkach pierwszego czerwonego cara?

Marzył o rewolucji, w wyniku której wszyscy będą sobie równi. Byli równi. W obliczu bezmyślności i ogromu bolszewickich zbrodni.

Józef Piłsudski na dworcu w Warszawie, 2 lutego 1935 roku.

artykuł | 04.11.2017 | Autor:

Czy przed śmiercią Józef Piłsudski postradał zmysły? Ponury obraz ostatnich tygodni życia marszałka

Rydz-Śmigły już w 1932 roku mówił o Piłsudskim, że to „człek nienormalny”. Wiosną 1935 roku prawdy nie dało się dłużej bagatelizować. Postępowała zatrważająca degrengolada umysłowa Komendanta.

Amerykańskie domowe lodówki z lat 20. (fot. domena publiczna)

artykuł | 01.11.2017 | Autor:

W przedwojennej Polsce niemal nikogo nie było stać na lodówkę. Jak w takim razie radziły sobie nasze prababki?

Dzisiaj trudno sobie wyobrazić życie bez lodówki. W II Rzeczpospolitej to posiadanie takiego sprzętu pozostawało w strefie wyobrażeń. Kosztował tyle, co nowy samochód. I typowa Polka musiała wiedzieć co zrobić, by obejść się bez niego.

Lech Wałęsa w 2009 roku.

news | 28.10.2017 | Autor:

Lech Wałęsa pomylił Piłsudskiego ze Sławkiem. Zamiast przyznać się do błędu, wyzwał obu od tchórzy

Lech Wałęsa, były prezydent III RP, w ostatniej dyskusji z internautami na Twitterze uznał, że na zdjęciu Walerego Sławka widnieje Józef Piłsudski. Gdy wytknięto mu pomyłkę, nie przyznał się do niej. Zamiast tego napisał o tych politykach parę...

recenzja | 27.10.2017 | Autor:

„Wojny chińskich warlordów 1916-1928” (Jakub Polit)

Opowieść, która zdumiewa i porusza. I to nie tylko dlatego, że mówi o czasach niezwykle ciekawych. Dziewięćdziesiąta pierwsza odsłona serii Bitwy/Taktyka pod tytułem Wojny chińskich warlordów 1916-1928 odkrywa przed polskim czytelnikiem świat dotąd niemal zupełnie mu nieznany.

Fragment murala autorstwa meksykańskiego malarza i działacza ruchu komunistycznego Diego Rivera z 1934 roku.

artykuł | 23.10.2017 | Autor:

Podróż, która zmieniła dzieje świata. Jak Lenin dotarł do Rosji w 1917 roku?

Lenin wyruszył do Piotrogrodu 9 kwietnia 1917 roku, eskortowany przez niemieckich żołnierzy. Drzwi do wagonu zostały zaryglowane. Żeby nie mógł agitować po drodze? A może dlatego, że wiózł do Rosji niemieckie złoto?

"Lenin i manifestacja", obraz Izaaka Brodskiego.

artykuł | 18.10.2017 | Autor:

Kto naprawdę sfinansował rewolucję październikową?

„Wjazd Lenina do Rosji pomyślny. Pracuje w ścisłej zgodzie z naszymi życzeniami”. Notatkę tej treści sporządzono w kwietniu 1917 roku. Ale jej autor zdecydowanie przeliczył się w swoich ocenach.