Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Zuzanna Pęksa

Zuzanna Pęksa

Absolwentka filologii polskiej, specjalność filmoznawstwo. Z uwagą wysłuchuje i spisuje, co mają do powiedzenia świadkowie historii.

Najnowsze publikacje:

news | 29.08.2017

Pierwsza wystawa sztuki biedermeieru w Polsce

Od 5 października 2017 do 7 stycznia 2018 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie będzie można podziwiać pierwszą w kraju wystawę zbierającą dzieła okresu biedermeieru. Eksponaty z kolekcji MNW wzbogacą zabytki przywiezione między innymi z muzeów narodowych w Krakowie,...

news | 24.08.2017

Oto dowód na związki między XIV-wieczną Warmią a Europą Zachodnią

Polsko-niemieckie badania w koło miejscowości Barczewko są kontynuacją działań, które rozpoczęto w roku 2014, nazywając miejsce „Warmińskimi Pompejami”. Tym razem natrafiono na ślad, który potwierdza, że pierwsi osadnicy tych okolic mieli kontakty handlowe z państwami z Zachodu –...

wywiad | 22.08.2017

Klauzula sumienia to znak nie tylko naszych czasów. Wywiad z profesorem Jerzym Kochanowskim

Lata 1956-1957 to dla Polski moment przełomowy. Przemiany zachodzące w tym czasie profesor Jerzy Kochanowski w swojej najnowszej książce nazywa wręcz rewolucją. I pokazuje, na czym dokładnie polegała odwilż postalinowska, będąca wypadkową śmierci Bieruta, wydarzeń poznańskich i zmiany...

news | 20.08.2017

Rzuć wszystko i jedź w Bieszczady! Znaleziono tam bizantyjski miecz

Po raz kolejny potwierdza się reguła, że nie trzeba być archeologiem, by trafić na unikatowe znalezisko. Pan Krzysztof Sawiński, urzędnik z Leszna, z pewnością nie spodziewał się, że podczas rodzinnego spaceru znajdzie broń pamiętającą czasy wczesnego średniowiecza.

news | 18.08.2017

Dom sprzed 6000 lat w miejscu planowanego osiedla w Łańcucie

Pierwsze badania archeologiczne w Łańcucie prowadzono w latach 80. i 90. ubiegłego wieku. Odkryto wówczas pozostałości osady z czasów kultury ceramiki wstęgowej rytej. Nic więc dziwnego, że przed powstaniem nowych domów wielorodzinnych, na tym terenie badacze muszą przeprowadzać...

news | 13.08.2017

Powstanie Warszawskie w skali 1:35 zawitało do Legnicy

Jeszcze do 15 września w Legnickim Centrum Kultury zainteresowani będą mogli zobaczyć wystawę „Pamięć i duma”, będącą hołdem złożonym uczestnikom Powstania przez artystę Krzysztofa Zygzaka Chojnackiego. Ten autorski projekt, który składa się z makiet, zdjęć i grafik prezentowany...

Czy po aresztowaniu przez SB w 1968 roku Antoni Macierewicz powiedział za dużo?

miniatura | 11.08.2017

Bezpieka aresztowała Antoniego Macierewicza. Czy donosił wtedy na kolegów?

Trafić do więzienia w Polsce II połowy lat 60. nie było trudno. Panowała jednak prosta zasada – nie podawać konkretów, nazwisk i liczb, które mogłyby sprowadzić kłopoty nie tylko na samego aresztowanego, ale też na jego kolegów. Ta...

news | 08.08.2017

Naukowcy w końcu rozwiązali zagadkę Apostołów

A dokładnie drewnianych figur przedstawiających uczniów Jezusa, które przez lata miały rekordowego wręcz pecha. Zdobiące paryską Sainte-Chapelle wizerunki Apostołów dosłownie traciły głowy, były ściągane z cokołów, rozbijane a nawet… zakopywane. Wszystko to wiemy, dzięki najnowszym badaniom.

news | 29.07.2017

Znaleziono pudełko na lunch, które ma… 3 500 lat

W szwajcarskich Alpach odnaleziono drewniane pudełko na jedzenie, które najwyraźniej zgubił wytrwały podróżnik – odkryto je bowiem u szczytu góry. Skąd wiadomo, że był to „lunch-box” a nie coś innego? Świadczą o tym pewne, zachowane do dziś ślady.

news | 26.07.2017

Eksponaty z Auschwitz zostaną pokazane w Europie i Ameryce Północnej

Po raz pierwszy od wyzwolenia obozu odbędzie się objazdowa wystawa monograficzna, która pozwoli milionom mieszkańców 14 miast na dwóch kontynentach zobaczyć ponad 600 eksponatów. W większości pochodzą one ze Zbiorów Muzeum Auschwitz.

news | 25.07.2017

Spartanki uprawiały sport nago? Pora obalić ten mit!

O losach kobiet w starożytności wiemy znacznie mniej niż o ówczesnych mężczyznach. Dotychczas panowało przekonanie, że przedstawiciele obu płci ćwiczyli w Sparcie nago. Doktorantka Anna Kruszyńska ustaliła jednak, że najprawdopodobniej Lacedemonki osłaniały swoje ciała.

news | 18.07.2017

Kupił Enigmę za równowartość 100 euro. Zarobił ogromne pieniądze

O niewiarygodnym szczęściu może mówić pewien profesor kryptografii, który przechadzał się po pchlim targu w Rumunii. Dzięki swojej wiedzy w sprzedawanym tam urządzeniu rozpoznał oryginalną Enigmę z czasów II wojny światowej. Najwyraźniej nie dał po sobie poznać, że...

Dla niektórych przywiązanie do przedmiotów z PRL to nie przemijająca moda, a określony styl życia. Na zdjęciu nasz rozmówca, Wojciech Przylipiak.

wywiad | 29.06.2017

„Najciekawsze ze swoich eksponatów znalazłem na śmietnikach”. Dlaczego warto grzebać obok kubłów z odpadami?

Jajecznicę solą plastikowym pomidorkiem i odpoczywają na torbo-poduszce. Wolne chwile spędzają, grając w piłkarzyki rodem z NRD. I nie wstydzą się, że po nowe skarby zaglądają w miejsca najlepiej znane złomiarzom. O poszukiwaniu ducha minionej epoki opowiada dziennikarz...

news | 27.06.2017

Sąd w Madrycie podjął decyzję o ekshumacji Salvadora Dali

Wszystko po to, by potwierdzić lub zaprzeczyć jego ojcostwu po tym, jak Hiszpanka urodzona w 1956 ujawniła, że artysta miał w 1955 roku romans z jej matką. Kobieta pracowała dla rodziny mieszkającej nieopodal domu malarza w Cadaqués.

news | 20.06.2017

Dzięki nowoczesnym technologiom poznaliśmy wygląd egipskiego dygnitarza sprzed 3500 lat

Mężczyzna, którego wizerunek dzięki najnowszym technologiom możemy dziś poznać nazywał się Nebiri i żył pod panowaniem XVIII dynastii faraona Totmesa III (1479-1425 p.n.e.). Co różniło tę zmumifikowaną głowę od innych? Otóż Nibiri został dwa lata temu zidentyfikowany jako...

news | 13.06.2017

Pierwszy transport do Auschwitz. Wirtualna wystawa

Dzięki współpracy Google Cultural Institute oraz Muzeum Auschwitz-Birkenau wszyscy zainteresowani tematem niemieckiego obozu mogą zobaczyć internetową wystawę dotyczącą pierwszych dni jego istnienia. Za datę uruchomienia obozu przyjęto 14 czerwca 1940, kiedy to wyruszył do niego pierwszy masowy transport.

news | 12.06.2017

Pochówek oskórowanych kotów. Pogańskie rytuały czy świadectwo średniowiecznej mody?

We wschodniej Hiszpanii natrafiono na tysiącletnie miejsce pochówku kotów. Wytłumaczenia dla tego niezwykłego odkrycia są dwa. Albo jest to świadectwo pogańskich rytuałów, albo… pozostałość pracy miejscowych futrzarzy.

news | 08.06.2017

Przedszkolaki z dworku Marszałka poszukiwane!

Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku prowadzi nietypową akcję. Szuka bowiem osób, które w latach 1956-2000 uczęszczały do przedszkola „Milusin” w dawnym domu Marszałka. Jest to element programu o zapadającej w pamięć nazwie „Stoję przed jakąś dziwaczną trąbą”. Wyjaśniamy,...

news | 06.06.2017

Jarmark Świętojański – posmakuj renesansowych historii pod Wawelem!

Już 16 czerwca, tradycyjnie na Bulwarze Czerwieńskim pod Wawelem, rozpocznie się tegoroczny Jarmark Świętojański. Przez trzy dni, od piątku do niedzieli, wszyscy chętni będą mogli przenieść się choć na chwilę w fascynujący świat renesansu. Czekać będą: spektakle, bale,...

opinia | 01.06.2017

Czy Polska Agencja Prasowa nawołuje do linczu? Byłam na posiedzeniu Społecznego Trybunału Narodowego

Społeczny Trybunał Narodowy prowadzi swoje procesy w centrum prasowym PAP-u. W zaproszeniach rozsyłanych przez agencję widnieje wprost: „analizowane będą życiorysy” w celu uznania oskarżonych „za infamisów”. Za pieniądze podatników organizowany jest żenujący spektakl, który może skończyć się tragedią.

news | 30.05.2017

Kim była matka Leonarda da Vinci? Tajemnica wreszcie rozwiązana

O kobiecie, która powiła jednego z największych geniuszy w dziejach, dotychczas wiedziano niewiele. Była ona równie tajemniczą postacią, co bohaterki obrazów Leonarda. Do mediów docierały jedynie strzępki informacji na jej temat.

Prof. dr hab. Paweł Machcewicz uważa, że głównym celem połączenia Muzeum II Wojny Światowej i Muzeum Westerplatte było usunięcie go ze stanowiska.

wywiad | 25.05.2017

Paweł Machcewicz bez ogródek o tym, co zrobiono z Muzeum II Wojny Światowej

Czy o poświęceniu muzeum można mówić, że to akt propagandy? Jak traktować wezwania do zmiany wystawy, tak by lepiej odzwierciedlała rolę Kościoła? I czy głosy krytyki – również naszej – pod adresem placówki są uzasadnione? Były dyrektor najbardziej...

news | 16.05.2017

Co najmniej 17 mumii odkrytych w nekropolii w Egipcie

Znaleziska dokonano na cmentarzu Tuna el-Gebel w środkowym Egipcie. Odpowiedzialni za nie są archeolodzy z Uniwersytetu w Kairze. Natrafili oni na pochowane kobiety, dzieci, noworodki oraz osiem sarkofagów gliniano-wapiennych.

Goya przy pracy. Autoportret/

news | 02.05.2017

Tajemnicza choroba Francisca Goi w końcu zdiagnozowana?

Blisko 200 lat od śmierci Goi naukowcy doszli wreszcie do konkretnych wniosków odnośnie choroby, która nękała słynnego hiszpańskiego artystę. Autora między innymi serii czarnych obrazów.

news | 01.05.2017

Sprofanowano Mauzoleum Piłsudskiego w Wilnie

Po raz kolejny zdewastowano miejsce spoczynku serca Piłsudskiego na wileńskiej Rossie. Ty razem chuligani wykonali obraźliwe napisy przy użyciu zielonej farby w sprayu, a  wszystko to tuż przed świętem 3 Maja. Sprawa została zgłoszona na policję.