Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Jak powstały Legiony Dąbrowskiego, o których wszyscy śpiewamy w hymnie? I czym właściwie były?

Generał Jan Henryk Dąbrowski na czele Legionów. Akwarela Juliusza Kossaka z 1882 roku

Generał Jan Henryk Dąbrowski na czele Legionów. Akwarela Juliusza Kossaka z 1882 roku

Z ziemi włoskiej do Polski? Nawet najważniejszym politykom zdarza się mylić słowa hymnu. I nic dziwnego. Historia Legionów Dąbrowskiego jest dzisiaj niemal zupełnie zapomniana.

Wszystko zaczęło się w 1797 roku w Lombardii. Dzięki staraniom polskich emigrantów politycznych we Francji władze republiki wyraziły zgodę na utworzenie polskich oddziałów wspomagających Francuzów w wojnie z Austrią – jednym z trzech państw, które podzieliły między siebie terytorium Rzeczpospolitej.

Dlaczego Legiony Dąbrowskiego powstały we Włoszech?

Konstytucja republiki francuskiej zabraniała tworzenia oddziałów cudzoziemskich. Główny inicjator utworzenia polskich formacji na obczyźnie, generał Jan Henryk Dąbrowski, otrzymał zatem zgodę na formowanie ich jako oddziałów sojuszniczych wspomagających republikę lombardzką, utworzoną przez Napoleona Bonaparte we Włoszech.

Ich kadrę oficerską stanowili ochotnicy, którzy na wezwanie Dąbrowskiego na własny koszt przybyli z kraju do Włoch. Żołnierzy rekrutowano wśród jeńców wojennych z armii austriackiej, którzy trafili do niewoli francuskiej podczas działań wojennych toczących się na Półwyspie Apenińskim. W wyniku poboru prowadzonego przez Austriaków w szeregach armii cesarskiej służyły wówczas tysiące chłopów z Galicji.

Legiony polskie we Włoszech. Obraz Józefa Peszki, około 1810 roku.

Legiony polskie we Włoszech. Obraz Józefa Peszki, około 1810 roku.

Tak zwane Legiony Polskie miały podlegać pod względem operacyjnym dowództwu Bonapartego. Z władzami lombardzkimi łączyła je umowa, zawarta przez Dąbrowskiego z Administracją Generalną Lombardii 9 stycznia 1797, na mocy której władze włoskie traktowały je nie jako cudzoziemskie oddziały najemne, lecz sprzymierzonych z Włochami patriotów walczących o wolność swego kraju.

Jak były zorganizowane Legiony Dąbrowskiego?

Organizacja służby w legionach i panująca w nich ideologia znajdowały się pod wyraźnym wpływem zasad i haseł rewolucji francuskiej – zgodnie z zasadą równości, kryteria oficerskiego awansu wyznaczały zasługi oraz umiejętność czytania i pisania. Wobec żołnierzy zakazane były kary fizyczne, zaś oficerowie zobowiązani byli zwracać się do nich per: „obywatelu”. Najbardziej czytelnym odniesieniem do zasad rewolucji była zdobiąca polski mundur trójkolorowa kokarda oraz napis na naramiennikach w języku włoskim głoszący: „Ludzie wolni są braćmi”. W kontekście dalszych losów legionistów hasło to brzmi jak gorzka ironia.

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.