Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Najważniejsze fakty o husarii. Co każdy powinien wiedzieć o słynnej polskiej jeździe?

Husarz na obrazie Józefa Brandta

Husarz na obrazie Józefa Brandta

Czy husaria powstała w Polsce? Czy husarze zawsze zwyciężali? Jak uskrzydleni jeźdźcy radzili sobie w starciu z wojskami kozackimi a jak z Turkami? Jakie bitwy przyniosły husarii największą sławę? I kiedy zdecydowano o rozwiązaniu legendarnej formacji? 

Husaria jest dla Polaków symbolem świetności oręża Rzeczypospolitej i najlepszym rodzajem kawalerii staropolskiej. Na polach bitew pod Kircholmem, Kłuszynem, Trzcianą, Chocimiem i Wiedniem jazda ta ukazała nie tylko wszystkie swe walory przełamania, ale także wszechstronnego wykorzystania na różnych teatrach operacyjnych.

Serbsko-węgierskie wpływy

Geneza husarii tkwiła w nieprzydatności ciężkiej jazdy kopijniczej schyłku XV wieku. Nasi sąsiedzi Węgrzy i Serbowie dysponowali w jej miejsce zwrotną i ruchliwą jazdą lekką uzbrojoną w kopie i tarcze. Serbów, których w Koronie nazywano Racami zaczęto zaciągać do tego typu jazdy na przełomie XV/XVI wieku. W wojskach nadwornych Jagiellonów widzimy także Węgrów, służących z reguły w rotach husarskich.

Stąd w jeździe koronnej wyróżniamy typ lekkozbrojny, racki i średniozbrojny, husarski związany z obecnością wielu Węgrów w tego typu rotach. Choć uzbrojenie było podobne, Serbowie nie przywdziewali poza kaftanami żadnego uzbrojenia ochronnego, husarze zaś nosili pancerze. Z czasem ci ostatni zdominowali formacje jazdy tworzące podstawę tzw. „obrony potocznej”, stanowiącej obronę województw ruskiego i podolskiego.

Hetman Żółkiewski z husarią na obrazie Wojciecha Kossaka.

Hetman Żółkiewski z husarią na obrazie Wojciecha Kossaka.

Z rejestrów popisowych lat 1527-1530 wynika, że wśród kawalerzystów zdecydowanie dominowali husarze uzbrojeni w pancerz, tarczę, drzewo (węgierską kopię z gałką), przyłbicę oraz szablę polsko-węgierską, która wyparła miecze.

Coraz cięższa jazda

W drugiej połowie XVI wieku coraz bardziej husaria stawała się jazdą ciężkozbrojną, co uwidoczniło się już w wojnach batoriańskich z Moskwą. Wiązało się to z jej przezbrojeniem i powiększyło istotnie koszty wystawienia pocztu husarskiego.

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.