Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Akowska opaska. (for. Piotrus, CCA BY-SA 3.0)

news | 17.11.2017 | Autor:

Radny PiS deklaruje: Pomnik AK pof Wawelem powstanie tak jak pomniki smoleńskie. W Krakowie burzliwa dyskusja

Kontrowersje wokół monumentu mającego upamiętnić Armię Krajową, który ma stanąć u stóp Wawelu, nie milkną. Wczoraj odbyła się kolejna dyskusja pełna wzajemnych oskarżeń i emocjonalnych wycieczek. Weterani wzywali: „Pozwólcie nam zobaczyć ten pomnik przed śmiercią”. Prezes fundacji mającej...

Mikołaj Kopernik. Fragment obrazu z kościoła św. Janów w Toruniu.

miniatura | 16.11.2017 | Autor:

Czy Mikołaj Kopernik był Polakiem?

Znany powszechnie dwuwiersz zapewnia, że Mikołaja Kopernika – który „wstrzymał słońce” i „ruszył ziemię” – wydało rzecz jasna „polskie plemię”. Czy tak było naprawdę?

Jan Sobieski po bitwie wiedeńskiej. Obraz Jana Matejki.

artykuł | 16.11.2017 | Autor:

Czy Polska była przedmurzem chrześcijaństwa?

Przedmurze na stałe weszło do arsenału polskich mitów narodowych. Czy rzeczywiście Polska nim była? I czy we frazesy o przedmurzu wierzyli papieże oraz królowie, w których obronie ponoć występowaliśmy?

Posągi Buddy (fot. Oliver Spalt, lic. CCA 2.0 Generic)

news | 16.11.2017 | Autor:

Czy to możliwe, że archeolodzy w Chinach odnaleźli doczesne szczątki Buddy?

Niepozorna ceramiczna skrzynka znaleziona w okręgu Jingchuan w Chinach wywołała ogromne poruszenie. Według inskrypcji, jaka się na niej znajduje, w środku umieszczone zostały skremowane szczątki Buddy.

Henryk Pobożny w drodze pod Legnicę. Obraz Jana Matejki.

miniatura | 15.11.2017 | Autor:

Tajemnica bitwy pod Legnicą. Jedno zdanie poległego księcia do teraz rozpala wyobraźnię historyków

Czy Jan Długosz fantazjował? A może miał pod ręką zaginioną dzisiaj księgę, rzucającą światło na najważniejsze starcie całego stulecia? Od odpowiedzi zależy niemal wszystko, co wiemy na temat sławnej bitwy pod Legnicą.

Marsz Niepodleglosci 2012 na tle PKiN. (fot. Wistula, lic. CCA-SA 3.0)

news | 15.11.2017 | Autor:

Wicepremier chce zburzyć Pałac Kultury? Przyznaje, że to jego marzenie od dziecka!

Od kilkudziesięciu lat Pałac Kultury i Nauki nierozerwalnie zrósł się z krajobrazem stolicy i to on wita wszystkich przyjeżdżających na Dworzec Centralny. Czy zostanie objęty ustawą dezubekizacyjną i zburzony? Dokładnie tego chcą członkowie rządu.

Hitler obserwuje oblężenie Warszawy. Wrzesień 1939 roku.

artykuł | 15.11.2017 | Autor:

Dlaczego Hitlera nie udało się powstrzymać? Norman Davies wyjaśnia co nastąpiło w ostatnich miesiącach przed wybuchem wojny

Nawet w maju 1939 roku wybuch wojny wciąż nie był gwarantowany. Co ośmieliło Hitlera? Dlaczego zachodnie mocarstwa nie zdołały go powstrzymać? I czy autentycznie podjęły taką próbę?

Edward Gierek wizytujący PGR w miejscowości Rząśnik. (fot. domena publiczna)

miniatura | 14.11.2017 | Autor:

„Polak potrafi”. Popularne dzisiaj hasło powstało jako… komunistyczny slogan

Krótkim zawołaniem „Polak potrafi” promowano jedną z najbardziej bezsensownych inwestycji epoki Gierka.

Oddział kapitana Władysława Kochańskiego "Bomby", który chronił polską ludność mieszkająca na Wołyniu przed UPA. Zdjęcie z 1943 roku pochodzi z książki "AK 75. Brawurowe akcje Armii Krajowej".

artykuł | 14.11.2017 | Autor:

Armia Krajowa w walce z UPA. Bohaterska obrona Starej Huty

W obliczu potrójnego zagrożenia – ze strony Niemców, Sowietów oraz Ukraińców – Armia Krajowa stanęła przed dylematem: atakować czy bronić? Narastające okrucieństwo UPA sprawiło, że odpowiedź mogła być tylko jedna.

Antyczna mozaika przedstawiająca maski teatralne. (fot. domena publiczna)

news | 14.11.2017 | Autor:

W szkole nas okłamano. Greckie amfiteatry wcale nie miały doskonałej akustyki

W szkolnych podręcznikach do historii, w rozdziałach poświęconych starożytności, nie może zabraknąć wzmianki o greckiej sztuce. Także o antycznych amfiteatrach, których doskonała akustyka pozwalała usłyszeć nawet najcichsze szepty aktorów. Najnowsze badania udowadniają, że to bzdura.

Roman Dmowski na fotografii portretowej.

miniatura | 13.11.2017 | Autor:

„Jestem Polakiem, więc mam obowiązki polskie”. Jak należy rozumieć najsłynniejsze słowa Romana Dmowskiego?

Endecki przywódca, Roman Dmowski, wypowiedział znany slogan nie pod własnym nazwiskiem, lecz pod pseudonimem. Warto znać jego pierwotny zamysł. Bo dzisiaj wciąż jest aktualny.

Słowacki minister obrony Ferdinand Čatloš wręcza odznaczenia żołnierzom biorącym udział w inwazji na Polskę.

artykuł | 13.11.2017 | Autor:

Trzeci agresor. Słowacka inwazja na Polskę we wrześniu 1939 roku

Oczekiwania Hitlera, terytorialne roszczenia czy nienawiść samych Słowaków? Co sprawiło, że Słowacja wzięła udział w ataku na Polskę jako trzeci agresor w kampanii wrześniowej?

Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie (fot. Userro12345, lic. CCA-SA 3.0)

news | 13.11.2017 | Autor:

Zginęli z rąk OUN-UPA, teraz Macierewicz odmawia im upamiętnienia? Kontrowersje wokół tablic na grobie Nieznanego Żołnierza

Święto niepodległości powinno być okazją do uczczenia wszystkich obrońców Polski, którzy oddali życie za ojczyznę. Tymczasem zamiast spokojnych obchodów, pojawiają się coraz to nowe kontrowersje, z których ogromną część sprowokował minister obrony.

Detal z asyryjskiej terakoty.

news | 12.11.2017 | Autor:

Niepłodność i surogacja to świeże wymysły? Nowe odkrycie tureckich archeologów udowadnia, że takie myślenie to błąd

Na terenie dzisiejszej Turcji archeolodzy natrafili na niezwykłe pismo z epoki brązu. To najstarszy znany zapis, poruszający temat niepłodności. Zawiera również zaskakujące rozwiązanie tego problemu.

Czy Walezemu utrata korony groziła już w trakcie koronacji?

miniatura | 12.11.2017 | Autor:

Kompromitacja podczas koronacji. Czy Polacy byli gotowi w ostatniej chwili zabrać Henrykowi Walezemu koronę?

Henryk Walezy miał już na rękach krew tysięcy protestantów. Papież nalegał, by nowy król zostawił sobie furtkę, pozwalającą także w Polsce prześladować innowierców. Francuz wymyślił fortel, który zdecydowanie nie poszedł po jego myśli.

"Krzyżacy" Aleksandra Forda. Kadr z filmu.

artykuł | 12.11.2017 | Autor:

Co dawni Polacy sądzili o Krzyżakach? 600 lat czarnej legendy

Przez setki lat to wcale nie Grunwald ogniskował pamięć o Krzyżakach. Najbardziej wrogo o Zakonie nie myśleli zresztą Polacy, ale… zamieszkali w Rzeczypospolitej Niemcy.

Niefortunna wypowiedź mogła przyprawiać Wałęsę o ból głowy.

miniatura | 12.11.2017 | Autor:

Czy Lech Wałęsa naprawdę obiecał, że da każdemu Polakowi 100 milionów złotych?

Po fakcie prezydent Lech Wałęsa wił się, tłumacząc, że przecież on to nie ma żadnej realnej władzy. Ale co konkretnie obiecał podczas kampanii wyborczej?

Powitanie Józefa Piłsudskiego chlebem i solą. Nieznana miejscowość, fotografia prawdopodobnie z 1919 roku.

artykuł | 11.11.2017 | Autor:

Tajemnica sukcesu Józefa Piłsudskiego. Dlaczego to właśnie jemu oddano władzę w listopadzie 1918 roku?

11 listopada władza leżała na ulicy. Sięgnąć po nią mógł jednak tylko jeden człowiek. Dlaczego to właśnie Józefa Piłsudskiego uważano za jedynego kandydata do objęcia rządów w odradzającym się kraju?

Kości i czaszki w kaplicy kutnohorskiej, obok której dokonano znaleziska.

news | 11.11.2017 | Autor:

Kilkadziesiąt masowych grobów, w każdym nawet do 70 ciał. Naukowiec: to największy taki pochówek w średniowiecznej Europie. Czy odkopano już wszystko?

Około 1500 szkieletów w trzydziestu masowych grobach odnaleziono kilkadziesiąt kilometrów od czeskiej Pragi. To prawdopodobnie największa tego typu nekropolia w późnośredniowiecznej Europie. A wiele wskazuje na to, że nie odkopano jeszcze wszystkiego…

Dlaczego to orzeł stał się uniwersalnym symbolem władzy?

miniatura | 10.11.2017 | Autor:

Dlaczego to Biały Orzeł jest polskim godłem? Norman Davies tłumaczy niezwykłość naszego narodowego symbolu

Dla Rzymian był nosicielem gromu. W Walii dał nazwę najwyższemu spośród szczytów. W Polsce – stał się symbolem narodzin całego państwa. Z czego wynika niezwykłość Orła – nie tylko tego Białego?

Pierwszy cesarz Chin przed zjednoczeniem kraju panował właśnie w Qin.

news | 10.11.2017 | Autor:

Odnaleziono luksusowe łaźnie sprzed ponad 2000 lat. Gdzie szorowali ciała król i członkinie jego haremu?

Podczas badań archeologicznych w Xi’an chińscy archeolodzy natrafili na pozostałości trzech imponujących królewskich łaźni. Miejsce badań nie jest przypadkowe. To w okolicach Xi’an przed laty odnaleziono słynną terakotową armię, złożoną z tysięcy figur wyobrażających żołnierzy mających strzec cesarskiego grobowca.

recenzja | 10.11.2017 | Autor:

„Zagłada Żydów Sosnowca” (Natan Eliasz Szternfinkiel)

Niezbyt obszerna książka w białej okładce z kontrastującym z nią czarnym, rzucającym się w oczy tytułem. To niepozorne opakowanie kryje w sobie jednak wstrząsającą historię tragicznego losu Żydów, wydanych na pastwę nazistowskiego bestialstwa.

Stanisław August Poniatowski na rycinie ks. Pillatiego. Zdecydowanie nie jest mu do śmiechu.

miniatura | 09.11.2017 | Autor:

Stanisław August Poniatowski bał się o własne życie. Miał powody podejrzewać, że Polacy zaprowadzą go na szafot

Jeszcze w 1792 roku Stanisław August Poniatowski podkreślał z patosem: „Król z narodem, naród z królem”. Ale nawet te słowa były nie deklaracją poglądów, lecz tylko: politycznym trikiem, z którego niewiele wyszło.

Jedna z najsłynniejszych przedwojennych knajp - Oaza.

artykuł | 09.11.2017 | Autor:

Najsłynniejsze knajpy przedwojennej Polski

W Adrii jednocześnie przygrywały trzy orkiestry. Na pięterku słynnej Ziemiańskiej przesiadywali najważniejsi warszawscy literaci. A w mordowni u Joska? Tam bawili się tylko ci, którzy znali tajne hasło.

Sejm. (Piotr VaGla Waglowsk, domena publiczna)

news | 09.11.2017 | Autor:

Rząd chce powołać nową instytucję zajmującą się historią. „Instytut do własnej polityki historycznej PiS” – komentuje opozycja

W sejmie odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy o powołaniu Instytutu Solidarności i Odwagi. Posłanka PiS twierdzi, że praca tej instytucji „pozwoli odkłamać skutki krzywdzącej polityki historycznej, prowadzonej przez niektórych naszych sąsiadów i uniemożliwi podważanie naszego prawa do...