Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

10 najlepszych książek o życiu codziennym w okupowanej Polsce

Gubernator Hans Frank ogląda książki wydane przez wydział propagandy Generalnego Gubernatorstwa (fot. domena publiczna)

Gubernator Hans Frank ogląda książki wydane przez wydział propagandy Generalnego Gubernatorstwa (fot. domena publiczna)

Wojna to nie tylko bitwy, potyczki i przesuwane po mapie strategicznej flagi. To też codzienne życie milionów cywili wciągniętych w brutalny konflikt. Jakie publikacje najrzetelniej naświetlają ich losy? Od których książek warto zacząć zgłębianie historii zwykłych ludzi podczas wojny?

Kilka lat temu zupełnym przypadkiem wpadłam na książkę kucharską z okresu okupacji, od której zaczęła się moja fascynacja codziennością w tym okresie. Chociaż napisałam książkę na temat kuchni i zwyczajów kulinarnych panujących ówcześnie w polskich domach, moje zainteresowania na tym się nie kończyły. Najzwyczajniej w świecie wertowałam wszystkie książki dotyczące okresu drugiej wojny światowej i choć trochę zahaczające o życie codzienne, jakie wpadły mi w ręce.

Przede wszystkim czytałam wspomnienia, które pozwalają niemal dotknąć tamtejszej rzeczywistości. Relacje z pogranicza dokumentu, dzień po dniu obrazujące wydarzenia i troski życia pod okupacją. Wreszcie przekrojowe opracowania – prawdziwe klasyki, bez których nie można zrozumieć wojennych trudów. Z tego mnóstwa tomów trudno wskazać kilka naprawdę najcenniejszych i najbardziej przydatnych. Poniższe zestawienie zawiera przede wszystkim pozycje, które pomogły mi w pracy nad „Okupacją od kuchni”. Czytelników zachęcam do uzupełnienia listy własnymi sugestiami.

Ludwik Landau, Kronika lat wojny i okupacji (Wydawnictwo Naukowe PWN)

Gdy zaczęła się druga wojna światowa Ludwik Landau dobiegał czterdziestki. Ten ekonomista i statystyk jeszcze niedawno poświęcała całe dnie na analizowanie struktury społeczno-gospodarczej Polski. Wojna uniemożliwiła mu jednak dalsze realizowane naukowych pasji. Po roku 1939 podjął współpracę z podziemiem. Jednocześnie z ogromną skrupulatnością zaczął spisywać obserwacje dotyczące każdego kolejnego dnia nowej, brutalnej rzeczywistości. Oprócz zapisków mówiących o codziennych troskach Polaków, pojawiały się w jego kronice relacje z poczynań Niemców w okupowanym kraju.

Ludwik, Landau, Kronika lat wojny i okupacji

Ludwik, Landau, Kronika lat wojny i okupacji

Landau wspomina o masowym i zorganizowanym rabunku przedświątecznych paczek żywnościowych na poczcie w 1942 roku. I innym razem komentuje mocno niepochlebnie zawartość polskojęzycznej prasy i propagandę, jaka sączyła się ze stronic gadzinówek. Trzytomowe wydanie Kroniki stanowi niezwykły dokument okupacyjnej codzienności. Niestety po 29 lutego 1944 roku nie możemy już oczekiwać żadnych nowych notatek. Tego dnia Ludwik Landau zginął z rąk gestapo.

Zbiór ukazał się drukiem w latach 1962-1963. Nigdy nie opracowano nowego wydania, kronikę można jednak nabyć bez większych problemów np. na Allegro.

Komentarze (3)

  1. Stanisław Gadomski Odpowiedz

    To wszystko powinno być w internecie za darmo. Uważam, że tą wiedzę trzeba propagować a nie zostawiać tylko hobbistom. Brak szerokiej wiedzy skutkuje szerzeniem się szkodliwych mitów, bo kłamstwo rozpowszechnia się za darmo.Tak jest nie tylko u nas.

  2. Robert Olszewski Odpowiedz

    Ja na taką listę koniecznie wprowadziłbym jeszcze jedną, wyjątkową pozycję. Pracę Barbary Engelking „Szanowny panie gistapo”: donosy do władz niemieckich w Warszawie i okolicach w latach 1940-1941, wyd. IFiS PAN 2003. Boli lektura tej książki, oj boli.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.